مىگفت : وى در روز حرّه شهيد گشت . ( 1 ) و ابو الفرج گفت : در كتاب انساب نديدم محمد بن عقيل را فرزندى جعفر نام . و نيز محمد بن على بن حمزه از عقيل بن عبد اللّه بن عقيل بن محمد بن عبد اللّه بن محمد بن عقيل بن ابى طالب روايت كرده است كه : على بن عقيل مادرش امّ ولد بود و در آن روز كشته شد پس همهء آنها كه روز طف از فرزندان ابى طالب كشته شدند بيست و دو تن بودند غير از آنها كه دربارهء آنها اختلاف است انتهى كلام ابى الفرج . و از كتاب معارف ابن قتيبه است كه : از فرزندان عقيل نه تن با حسين عليه السّلام بودند و كشته شدند و مسلم از همه دليرتر بود انتهى . مؤلف در حاشيه گويد : ابو سعيد بن عقيل كه فرزندش در كربلا شهيد شد همان است كه در مجلس معاويه با عبد اللّه بن زبير گفتگو كرد و او را مفحم ساخت . و چگونگى اين داستان را ابن ابى الحديد از ابى عثمان روايت كرده است گويد : حسن بن على عليه السّلام بر معاويه در آمد و عبد اللّه بن زبير نزد او بود و معاويه دوست داشت ميان مردان قريش خصومت افكند و مجادلت آنها را با هم بنگرد پس با امام حسن گفت : اى ابا محمد ! على عليه السّلام بزرگتر بود به سال يا زبير ؟ حسن عليه السّلام فرمود : سال آنان به يكديگر نزديك بود و على عليه السّلام اندكى بزرگتر بود از زبير - رحم اللّه عليا - . ابن زبير گفت : رحم اللّه زبيرا ابو سعيد بن عقيل آنجا بود گفت : اى عبد اللّه آيا از اينكه كسى بر پدرش رحمت فرستد آشفته و دلتنگ مىشوى ؟ ابن زبير گفت : من هم بر پدرم رحمت فرستادم . ابو سعيد گفت : آيا پندارى كه على عليه السّلام همانند و هم شأن زبير بود ؟ گفت : آنچه به عقل ما مىرسد و مىفهميم آن است كه هر دو از قريش بودند و هر دو مردم را سوى خويش خواندند و مدّعى خلافت شدند و مقصود ايشان انجام نگرفت . ابو سعيد گفت : اين سخن را بگذار و ديگر مانند اين كلام مگوى راست است كه على عليه السّلام و زبير از قريش بودند آيا منزلت على عليه السّلام در قريش و نزد رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله و سلّم چنان است كه تو دانى و وقتى على عليه السّلام مردم را به خود خواند همه او را پيرو شدند خود صاحب امر بود اما زبير بكارى خواند كه صاحب آن زنى بود چون دو لشكر روبرو شدند بگريخت و پيش از آنكه حق غالب گردد و باطل از پاى در آيد پشت به رزم داد پس مردى او را دريافت در شأن كوچكتر از عضوى از اندام وى ، و گردن او ببريد و پوشش و جامهء او را برداشت و سر او را بياورد و على عليه السّلام با همان حشمت كه در زمان پسر عمش رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله و سلّم وى را بود در كار خويش پاى استوار داشت . عبد اللّه بن زبير گفت : ابا سعيد اگر غير تو اين سخن گفتى دانستى كه من در جواب وى